ABD ve İsrail'in İran'a gerçekleştirdiği ortak saldırı, dünya genelindeki piyasalarda hemen hissedildi. Brent petrol, Haziran 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, ons altın 5 bin 300 Amerikan Doları seviyesine yaklaştı. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'nın kapanması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara, altın fiyatlarının ise 6 bin 500 doların üzerine çıkabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Gözler pazartesi gününe çevrildi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları başlamasıyla birlikte küresel emtia piyasaları hareketlendi. Saldırıların hafta sonuna denk gelmesi nedeniyle birçok piyasa kapalı kalmasına rağmen, açık olan işlemlerde fiyatlar hızla yükselmeye başladı.
Saldırı haberleri öncesinde, 27 Şubat'ta Brent petrol fiyatı yüzde 2,5 artış göstererek 72,50 Amerikan Doları'na çıkarken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 2,1 artarak 66,59 Amerikan Doları seviyesine ulaştı. Her iki gösterge de bu seviyelerle Temmuz ve Ağustos 2025'ten bu yana en yüksek kapanışlarını gerçekleştirdi. Saldırının başlamasıyla Brent petrol fiyatı 73,61 Amerikan Doları'na çıkarak Haziran 2025'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte yatırımcılar tekrar altın alımına yöneldi. Ons altın, bu gerginlik döneminin ilk aşamasında yüzde 2 değer kazanarak 5 bin Amerikan Doları sınırını aştı.
Saldırının başlamasıyla birlikte petrol vadeli işlem sözleşmeleri de önemli bir artış gösterdi. Merkezi olmayan borsa Hyperliquid'deki petrol vadeli işlemleri yüzde 5'ten fazla yükselerek 71,26 Amerikan Doları'na ulaştı.
Piyasalar için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı, 2024 yılında günde ortalama 20 milyon varil petrol geçişine ev sahipliği yaptı. Bu, küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. Boğazın en dar noktası yaklaşık 35 kilometre genişliğinde bulunuyor. Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrolün yaklaşık yüzde 40'ını ihraç ederken, bölgeden alternatif boru hattı kapasitesi günde yalnızca 3,5 milyon varil olarak değerlendiriliyor.
İran ise günde yaklaşık 3,1-3,2 milyon varil petrol üretiyor ve bu, küresel arzın yaklaşık yüzde 3'üne denk geliyor. İhracatının büyük bir kısmı, yaptırımlar nedeniyle ticaret ağları üzerinden Çin'e yönlendiriliyor. İran, saldırıdan önce ham petrol ihracatını sürdürebilmişti. Kpler verilerine göre, İran 15-20 Şubat tarihleri arasında Kharg Adası terminalinden yaklaşık 20,1 milyon varil ham petrol yüklemesi gerçekleştirdi.
J.P. Morgan Global Research, ABD'nin İran petrol altyapısını hedef almaktan kaçınacağını öngörüyor ve 2026 için Brent petrol fiyatlarının ortalama 60 Amerikan Doları civarında kalacağını tahmin ediyor. Analistler, yüksek enflasyon ve bu yılki ABD ara seçimleri göz önüne alındığında uzun süreli arz aksaklıklarına tolerans gösterilmeyeceğini ifade ediyor.
Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık yüzde 70-84'ünün Asya'ya gittiği tahmin ediliyor. Başlıca alıcılar arasında Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore bulunuyor. Bir arz sıkıntısının bu ülkeleri doğrudan etkileyeceği değerlendiriliyor. Analistler, asıl durumun hafta sonu kapanışlarının ardından pazartesi günü netleşeceğini belirtiyor.
Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.