İnflamatuar bağırsak hastalıkları ve irritabl bağırsak sendromu (İBS), yaşam kalitesini düşüren gastrointestinal sorunlar arasında yer alıyor. Bu rahatsızlıklarda semptomları hafifletmenin en etkili yollarından biri, düşük FODMAP diyeti olarak öne çıkıyor. FODMAP, fermente edilebilir oligosakkarit, disakkarit, monosakkarit ve polioller grubunu ifade ediyor. Bu karbonhidratlar ince bağırsakta yavaş emilirken, bağırsak bakterileri tarafından hızlı fermentasyona uğruyor; bu da gaz, şişkinlik, kramp ve diyareye yol açabiliyor.
Düşük FODMAP diyeti, eliminasyon prensibine dayanıyor ve genellikle iki aşamada uygulanıyor. Kısıtlayıcı aşamada, yüksek FODMAP içeren besinler diyetten çıkarılıyor; düşük FODMAP içerenler ise kontrollü miktarlarda tüketiliyor. Semptomlar hafiflediğinde, “yeniden tanışma” aşamasında belirli besinler tekrar beslenmeye dahil edilerek kişisel tolerans belirleniyor.
Yüksek FODMAP içeren besinler arasında elma, armut, brokoli, soğan, baklagiller ve süt ürünleri bulunurken; düşük FODMAP alternatifler olarak muz, yaban mersini, havuç, patates, tavuk, balık, laktozsuz süt ve glutensiz tahıllar öneriliyor.
Diyetin bağırsak üzerindeki etkisi olumlu olsa da prebiyotik eksikliği, vitamin ve mineral yetersizliklerine yol açabilir. Bu nedenle düşük FODMAP diyeti, bir diyetisyen eşliğinde planlanmalı ve takip edilmelidir. Amaç, semptomları kontrol altına alırken, besin ögesi eksikliklerini önlemek ve bağırsak sağlığını korumaktır.