Son aylarda, Hollanda merkezli bir kozmetik şirketi, kadın çalışanlarının makyaj yapmasını zorunlu kılmıştı. Ancak bu karar karşısında gelen tepkiler neticesinde, uygulamanın kaldırıldığı bildirildi.
Şirket, satış temsilcilerinin performansını artırmak amacıyla böyle bir zorunluluğa gitmişti. Fakat eski bir kadın çalışan, erkek personelin makyaj yapma zorunluluğu olmaksızın, kadınlara yönelik bu uygulamanın adaletsizlik olduğunu savunarak Hollanda İnsan Hakları Enstitüsü'ne başvuruda bulundu.
Enstitü, makyajsız kadın çalışanların da erkekler gibi müşterilere önerilerde bulunabileceğini belirterek, makyaj zorunluluğunun kadın çalışanlar için ağır bir yük oluşturduğunu vurguladı. Bu durumun "cinsiyete dayalı ayrımcılık" olduğuna hükmedildi.
Şirket, eski çalışanının ayrımcılığa uğradığını hissetmesi nedeniyle üzgün olduklarını ifade ederek, özür diledi. Ayrıca, iş yerindeki uygulamaları değiştirerek, kadın çalışanlar için makyaj zorunluluğunu sonlandırdı.
Hollanda'da, özellikle hava yolu şirketleri gibi bazı sektörlerde kadın çalışanlar için makyaj yapma zorunluluğu hâlâ geçerliliğini korumakta.
Ülkemizde de bazı şirketler, iş görüşmelerinde adayların nasıl giyinmeleri gerektiği ve makyaj yapmaları konusunda bilgilendirme yapıyor. Kurallar yazılı olmasa bile, çalışanların şirketin belirlediği çerçeveye uyması gerektiği vurgulanıyor.
Şirketlerde zorunluluk olmasa bile, birçok kadın, diğer hemcinslerinin yanında kendilerini baskı altında hissediyor ve istemeden de olsa makyaj yapma gereği duyuyor.
Biz de "BİR SORUDAN FAZLASI" serimiz kapsamında, işe giderken makyaj yapma konusunda baskı hisseden kadınlarla görüştük.
'MAKYAJ YAPMAYINCA MÜDÜR NOTUMU KIRACAK DİYE KORKUYORUM' H. A. (34)
Yaklaşık on yıldır öğretmenlik yapan H.A., normalde spor ve rahat giyinmeyi tercih ettiğini, ancak okulda bu şekilde giyinmenin mümkün olmadığını belirtti. Okuldaki kıyafet kurallarının, yönetim tarafından bazı şekillerde uygulandığını ifade etti. Müdürün kadın öğretmenlerden topuklu ayakkabı giymelerini ve makyaj yapmalarını istediğini, bu isteğin dolaylı yoldan hissettirildiğini söyledi.
Okuldaki öğretmenlerin yaş aralığı 25-45 arasında değişirken, herkesin bakımlı geldiğini belirten H.A., bu durumun kendisini de etkilediğini ve her gün topuklu ayakkabı giymek istemediğini dile getirdi.
Üzerinde baskı hissettiği için makyaj yapmadan okula gitmeye cesaret edemediğini söyleyen H.A., erkek öğretmenlerin görünümünün neden bu kadar umursanmadığını merak ettiğini de ekledi.
'ŞİRKET CAST AJANSI GİBİ' K.G. (27)
Giyim kuralı olmayan bir sektörde çalışan K.G., işe ilk başladığında makyaj yapmadan gitmenin yaygın olduğunu fakat diğer çalışanların bakımlı gelmesi nedeniyle kendini kötü hissetmeye başladığını ifade etti. Dışarıdan bakanlar için şirketin bir cast ajansı gibi göründüğünü belirtti.
Bir süre sonra K.G., makyajsız işe gitmemeye başladı ve bu durum onu farklı hissettirmemek için uyum sağlamaya zorladı. Rahat giyinmeyi seven biri olarak, makyaj yapmaya başladığını ve bunun sonucunda kendini daha iyi hissettiğini söyledi.
'MAKYAJ MALZEMELERİ İÇİN EK BÜTÇE ÖDENMELİ' B.S. (42)
B.S., satış sektöründe çalıştığı için makyaj yapmanın zorunlu olduğunu, ancak işverenlerin bu konuda makyaj malzemelerinin maliyetinden haberdar olmadığını düşündüğünü belirtti. Alerjik bir cilde sahip olduğunu ve bu nedenle özel ürünler kullanmak zorunda kaldığını ifade etti.
B.S., sürekli makyaj yapmanın masraflarının işveren tarafından karşılanması gerektiğini, bu durumun kadınlar için ek bir yük oluşturduğunu vurguladı.
'MAKYAJSIZ KADIN DA GÜZELDİR' N. K. (36)
N.K., makyaj yapmayı sevmediğini, iş arkadaşlarının baskısının kendisini rahatsız ettiğini belirtti. Makayajın kişisel bir tercih olduğunu savunan N.K., iş yerinde makyajsız olmanın da güzel ve bakımlı olmanın bir yolu olduğunu düşünmektedir.
'BU BENİM KIRMIZI ÇİZGİM' M. A. (39)
Mimarlık firması sahibi olan M.A., müşterilerle görüşmelerde bakımlı olmanın önemini vurguladı. Kendi iş yerinde baskı hissetmediğini, ancak çalışanlarından bakımlı olmalarını istediğini belirtti.
'İŞ ARKADAŞLARIMDAN ÇEKİNİYORUM' C. D. (47)
C.D., ofiste rahat giyinmeyi tercih etse de iş arkadaşlarının gözünden çekindiği için makyaj yapma gereği duyduğunu ifade etti. Bu durumun, makyajsız gitmenin getirdiği olumsuz tepkilerden kaynaklandığını söyledi.
'MAKYAJ YAPMAK RUHUMA İYİ GELİYOR' Y.S.K. (26)
Y.S.K., iş yerinde makyaj yapma zorunluluğu olmadığını belirtmesine rağmen, makyaj yapmayı ve topuklu ayakkabı giymeyi tercih ettiğini ifade etti. Makyajsız çalışanları görünce onlara makyaj yapma isteği duyduğunu söyledi.
Av. Burcu Özer, işverenlerin kıyafetle ilgili düzenlemeler yapabileceğini, ancak bu düzenlemelerin çalışanlara tebliğ edilmesi gerektiğini belirtti. İşçiye tebliğ edilmeyen kuralların bağlayıcı olmadığını vurguladı.
İşveren, disiplin yönetmeliği veya iş yeri kıyafet yönetmeliği ile çalışanlarına kılık kıyafet kuralları getirebilir. Ancak bu kuralların, Anayasa'daki eşitlik ilkesi ve kişisel haklara aykırı olmaması gerektiği ifade edildi.
Av. Begüm Bayram, iş yerinde kılık kıyafet düzenlemelerinin işverenin yönetim hakkının bir yansıması olduğunu belirtti. Bu kuralların aşırıya kaçmaması gerektiğini vurguladı.