ABD dolarının euro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini gösteren dolar endeksi, Orta Doğu'daki devam eden jeopolitik gerginliklerin enerji arzı üzerindeki endişeleri artırması ve bu durumun enflasyon riskleriyle birlikte merkez bankalarının politika kararlarında daha temkinli bir yaklaşım benimseyeceği beklentilerini güçlendirmesiyle artış gösterdi.
Dolardaki değer artışı, yatırımcıların ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla İran'ın misillemelerinin yarattığı jeopolitik riskler nedeniyle dolar varlıklarına yönelmesiyle ilişkilendiriliyor. Bu durum, dolar endeksinde yukarı yönlü bir hareketin yaşanmasına neden oldu.
Orta Doğu'daki jeopolitik gerginlikler, enerji piyasalarında arz güvenliğine dair endişeleri artırarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturmaya devam ediyor. Enerji maliyetlerindeki artış, küresel ölçekte enflasyon risklerini tetikliyor.
Bu gelişmeler, merkez bankalarının para politikalarında temkinli ve sıkı bir tutum sergileyeceğine dair beklentileri güçlendirirken, jeopolitik risk kaynaklı enerji fiyat artışları, varlık fiyatlamaları üzerinde dolaylı ancak etkili bir etki yaratmaya devam ediyor.
Piyasalardaki ABD Merkez Bankası (Fed) ile ilgili faiz indirim beklentileri zayıfladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentisi ertelenirken, yıl genelinde daha önce 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düştü.
Dolar endeksi, 100,3 seviyesine kadar yükselerek, 25 Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıktı. Bu endeks, yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 2 değer kazandı.
Öte yandan, euro/dolar paritesi 1,1433 ile Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi görürken, dolar/İsviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026'dan, dolar/yen paritesi ise 159,68 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, dünyada risk algısının yükseldiğini belirtti. Doların, dünyanın en büyük rezerv parası olması ve dünya ticaretinde ile yatırımlarında yüzde 57-58 paya sahip olmasının, güvenli liman statüsünü sürdürdüğünü ifade etti.
Doların ticaret ve yatırımdaki payının bir miktar azaldığını ancak hala en büyük paya sahip konumda bulunduğunu aktaran Aslanoğlu, "Dünyada ABD dahil herkesi etkileyebilecek son derece sıkıntılı ekonomik tablolar oluşabilir. Yatırımcı dolar tutmayı tercih ediyor çünkü dünyanın her yerinde dolarla bir şey alabilir, yatırım yapabilir. O açıdan dolara yönelmenin ana nedeni en geçerli, en çok kullanılan para olması." şeklinde konuştu.
Aslanoğlu, Japonya'nın yeni Başbakanı Takaiçi Sanae yönetiminde daha genişletici politikalara gitme isteği ve euro Bölgesi'nde faizlerin düşük olması gibi etmenlerin, doların rakipleri arasında öne çıkmasına yol açabilecek diğer faktörler olduğunu belirtti.
Son olarak, altının da güvenli bir liman olarak öne çıktığını vurgulayan Aslanoğlu, "Herkese yetecek kadar altın yok ama herkese yetecek kadar doları ABD basıp sağlayabilir. Ana nedenlerden biri de bu." ifadelerini kullandı.
Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes, dolar endeksinin Orta Doğu'daki olaylardan kaynaklanan artan jeopolitik gerginlikler ve yükselen enerji fiyatlarına tepki olarak geçen kasım ayından bu yana ilk kez 100'ün üzerine çıktığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın daha zayıf bir doları ve daha düşük faiz oranlarını tercih ettiğini ifade eden Juckes, "Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduğunu kanıtladı. ABD, artık önemli bir petrol üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini desteklemeye devam ediyor." dedi.
Juckes, "ABD ekonomisinde önemli bir yavaşlama ve petrol fiyatlarındaki yükselişin tersine dönmesi gibi bir durum yaşanmadığı sürece, doların bu yıl boyunca ve 2027'ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz." şeklinde konuştu.
Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman, "ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satış baskısını hafifletme çabalarına rağmen ham petrolün 100 dolar civarında seyretmeye devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı." değerlendirmesini yaptı.