Vajinal kanama, kadın vücudunun doğal döngüsünün bir parçası olan adet kanaması dışında ortaya çıktığında, çoğu zaman bir uyarı sinyali olarak değerlendirilmelidir. Her ne kadar bazı durumlar zararsız ve geçici olsa da, özellikle adet dönemi dışında, cinsel ilişkiden sonra, menopoz sonrası veya sık aralıklarla yaşanan kanamalar, ciddi bir sağlık sorununa işaret edebilir.
Bu yazıda, normal dışı vajinal kanamanın ne anlama geldiğini, hangi hastalıkların habercisi olabileceğini ve hangi durumlarda doktora başvurmanız gerektiğini detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Vajinal kanama, rahimden veya vajinadan dışarıya doğru gelen kanın genel adıdır. Her ay düzenli olarak gerçekleşen adet kanaması bunun en yaygın ve doğal şeklidir. Ancak adet döngüsü dışında gerçekleşen kanamalar “anormal vajinal kanama” olarak değerlendirilir ve mutlaka araştırılmalıdır.
Aşağıdaki durumlarda görülen kanamalar dikkatle değerlendirilmelidir:
Adet dönemleri dışında lekelenme veya kanama
İki adet arasında yoğun veya uzun süren kanamalar
Cinsel ilişki sonrası kanama
Menopoz sonrası görülen her türlü kanama
Beklenmeyen gebelikte vajinal kanama
Aşırı ağrılı ve yoğun adet kanamaları
Bu tür kanamalar, sadece geçici hormonal dengesizliklerden değil, ciddi jinekolojik hastalıklardan da kaynaklanabilir.
Aşağıda, anormal vajinal kanamaya neden olabilecek en yaygın 8 hastalık ve durum yer alıyor:
Vajinal kanamanın en yaygın nedenlerinden biri östrojen ve progesteron hormonları arasındaki dengesizliktir. Bu dengesizlik, özellikle:
Ergenlik döneminde,
Doğum sonrası,
Emzirme sürecinde,
Menopoz öncesi (perimenopozal dönemde)
görülebilir.
Belirtiler:
Düzensiz adet döngüsü
Yoğun veya çok az adet kanaması
Ara kanamalar
Çözüm: Hormon seviyelerinin kan testiyle değerlendirilmesi ve gerekiyorsa hormon tedavisi önerilebilir.
Rahim duvarında gelişen iyi huylu tümörler olan miyomlar veya rahim içi zarda oluşan polipler, adet dışı kanamaların sık sebeplerindendir.
Belirtiler:
Ara kanamalar
Cinsel ilişki sonrası kanama
Uzun ve yoğun adetler
Alt karın ağrısı
Çözüm: Genellikle ultrasonla teşhis edilir. Küçük olanlar takip edilirken, büyük veya şikayet yaratanlar cerrahiyle alınabilir.
Bazı kadınlar yumurtlama döneminde kısa süreli hafif kanama (lekelenme) yaşayabilir. Bu genellikle hormonal değişikliklere bağlıdır.
Belirtiler:
Adetin ortasında, 1-2 gün süren hafif kanama
Karın alt bölgesinde hafif kramplar
Çözüm: Genellikle zararsızdır ve tedavi gerektirmez. Ancak sık oluyorsa hormonal inceleme önerilir.
Hamilelikte görülen kanamalar mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle:
Düşük tehdidi
Dış gebelik
Plasenta problemleri
erken teşhis edilmezse anne ve bebek için hayati risk oluşturabilir.
Belirtiler:
Beklenmeyen zamanda lekelenme veya kanama
Karın ağrısı, kramplar
Baş dönmesi, bayılma (dış gebelikte)
Çözüm: Gebelik testi ve ultrason ile tanı konur. Acil müdahale gerekebilir.
Klamidya, gonore gibi enfeksiyonlar rahim ağzında iltihaplanmaya neden olarak cinsel ilişki sonrası kanamaya yol açabilir.
Belirtiler:
Kötü kokulu akıntı
Kaşıntı, yanma
İlişki sonrası lekelenme
İdrar yaparken ağrı
Çözüm: Antibiyotik tedavisi ile kontrol altına alınabilir. Partner tedavisi de önemlidir.
Rahim iç zarının rahim dışında da büyümesi anlamına gelen endometriozis, hem adet sırasında yoğun ağrıya hem de ara kanamalara yol açabilir.
Belirtiler:
Adet dönemi dışında lekelenme
Ağrılı adetler
Cinsel ilişki sırasında ağrı
Kısırlık problemi
Çözüm: İlaç tedavisi, doğum kontrol yöntemleri veya cerrahi müdahale gerekebilir.
Vajinal kanama bazen ciddi kanser türlerinin ilk belirtisi olabilir. Özellikle:
Rahim (endometrium) kanseri
Rahim ağzı (serviks) kanseri
Vajina veya vulva kanseri
en çok menopoz sonrası veya cinsel ilişki sonrası kanama şeklinde belirti verir.
Belirtiler:
Menopoz sonrası kanama
Kötü kokulu akıntı
Kalıcı pelvik ağrı
Cinsel ilişkide kanama
Çözüm: Erken tanı hayat kurtarıcıdır. Pap smear, HPV testi ve biyopsi ile teşhis konur. Tedavi cerrahi, radyoterapi veya kemoterapi içerebilir.
Bazı ilaçlar da vajinal kanamaya neden olabilir. Özellikle:
Doğum kontrol hapları
Kan sulandırıcılar
Hormon tedavileri
bu tür yan etkilere yol açabilir.
Belirtiler:
Lekelenme tarzı kanamalar
İlaç değişimi sonrası başlayan düzensizlik
Çözüm: İlaç dozu veya tipi doktor kontrolünde değiştirilmelidir.
Aşağıdaki durumlar, acil değerlendirme gerektirir:
Menopoz sonrası kanama
Cinsel ilişkiden sonra kanama
Gebelikte veya gebelik şüphesinde kanama
Uzun süreli, aşırı adet kanamaları
Ani başlayan, ağrılı kanama
Bu belirtiler, erken teşhis edilmesi gereken ciddi hastalıkların işareti olabilir.
Anormal vajinal kanama şikayetinde doktorunuz aşağıdaki yöntemleri kullanarak teşhis koyabilir:
Pelvik muayene
Ultrason (vajinal ultrason dahil)
Pap smear ve HPV testi
Endometrial biyopsi
Kan testleri (hormon profili, gebelik testi, tam kan sayımı)
Rutin jinekolojik kontrollerinizi ihmal etmeyin.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak için prezervatif kullanın.
Adet düzensizliği yaşıyorsanız hormon testleri yaptırın.
Menopoz sonrası yaşadığınız her kanamayı önemseyin.
Doğum kontrol yöntemlerini doktor önerisiyle seçin.
Her vajinal kanama ciddi bir sorun anlamına gelmez, ancak özellikle alışılmadık zamanlarda ortaya çıkan, şiddetli veya sürekli tekrar eden kanamalar, vücudun verdiği bir uyarı sinyali olabilir. Bu sinyalleri ciddiye almak, erken teşhis ve tedavi açısından büyük önem taşır.