Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Viroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Harun Albayrak, kuduzun tüm memeli hayvanlar ve insanlar açısından ciddi risk taşıdığını belirterek aşılama ve temas sonrası hızlı müdahalenin önemine dikkat çekti. Albayrak, hastalıkta klinik belirtiler başladıktan sonra tedavi imkanının bulunmadığını vurguladı.
Prof. Dr. Harun Albayrak, kuduzun özellikle köpek ve kedi gibi etçil memeliler açısından önemli bir risk oluşturduğunu söyledi. Hastalığın hem hayvanlarda hem de insanlarda aşı yoluyla büyük ölçüde önlenebildiğini belirten Albayrak, evcil hayvanların düzenli olarak aşılatılması gerektiğini ifade etti.
Hayvanların aşılanmasının yalnızca bireysel koruma sağlamadığını belirten Albayrak, toplumdaki hayvan popülasyonunun yüksek oranda aşılanmasının virüsün dolaşımını sınırlandırmada kritik rol oynadığını kaydetti.
Kuduzun dünya genelinde büyük ölçüde kontrol altına alınmasına rağmen bazı bölgelerde evcil hayvan kaynaklı vakaların görülmeye devam ettiğini aktaran Albayrak, Türkiye'de de bu riskin tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Albayrak, kuduz şüphesi taşıyan bir hayvanla temas edilmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirterek, özellikle ısırma ve tırmalama gibi temasların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kuduzun belirli bir yaş grubuna özgü olmadığını belirten Albayrak, virüs taşıyan bir hayvanla temas eden herkesin risk altında olduğunu söyledi.
Çocuklarda daha fazla vaka görülmesinin nedeninin yaşa bağlı bir hassasiyet olmadığını ifade eden Albayrak, çocukların temasları ailelerinden gizleyebilmesinin vakaların ortaya çıkmasında etkili olduğunu dile getirdi.
Albayrak'ın verdiği bilgilere göre, 2025 yılında kuduz şüphesi taşıyan temaslar nedeniyle 500 binden fazla kişi sağlık kuruluşlarına başvurdu.
Evcil hayvan sayısındaki artışın insanlarla hayvanlar arasındaki temasları da artırdığını belirten Albayrak, her temasın kuduz anlamına gelmediğini ancak hastalığın ihmal edilmemesi nedeniyle şüpheli durumlarda sağlık kuruluşlarına başvurmanın önemli olduğunu söyledi.
Türkiye'de insanlarda görülen kuduz vakalarının yıllar içerisinde azalma eğiliminde olduğunu belirten Albayrak, 2014 yılında dört kişinin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiğini, 2025 yılında ise bir vaka görüldüğünü aktardı.
Kuduzda en önemli noktanın temas sonrası gecikmeden gerekli sağlık hizmetinin alınması olduğunu belirten Albayrak, klinik belirtiler başladıktan sonra hastalığın ölümcül seyrettiğine dikkat çekti.
Bu nedenle temas sonrasında belirtilerin ortaya çıkmasının beklenmemesi gerektiğini vurgulayan Albayrak, aşının hastalığa karşı en önemli koruyucu yöntem olduğunu ifade etti.
Kuduz şüphesi bulunan bir hayvanın mutlaka saldırgan davranışlar sergilemesi gerekmediğini belirten Albayrak, hayvanın sakin görünmesinin risk olmadığı anlamına gelmediğini söyledi.
Virüsün, hayvanlarda klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce de salya yoluyla bulaşabileceğine dikkat çeken Albayrak, ısırılma veya tırmalanma gibi durumlarda hayvanın davranışlarına bakılmaksızın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
Albayrak, evcil hayvanların düzenli aşılarının yaptırılması ve şüpheli temaslarda hızlı şekilde sağlık kuruluşlarından yardım alınması halinde kuduzdan korunmanın mümkün olduğunu belirtti.