Yumurtalıkların karın içinde yer alması nedeniyle çoğu vakada hastalık ilerlemiş dönemde fark edilir. ABD’de kansere bağlı ölümler arasında 4. veya 5. sırada yer alan bu kanser türü, dünyada her yıl yaklaşık 140 bin kadının yaşamını kaybetmesine neden olmaktadır.
Yumurtalık kanserinin kesin nedeni henüz net olarak bilinmemektedir. Ancak bazı faktörler hastalığın gelişme olasılığını artırabilir:
55 yaş üzeri olmak
Daha önce infertilite yaşamış olmak
Birinci derece yakınlarda yumurtalık kanseri öyküsü bulunması
Obezite
BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonları
Ailede meme, endometriyum veya kolon kanseri öyküsü
Bu risk faktörlerinden bir veya birkaçına sahip olmak, hastalığın gelişme ihtimalini artırabilir.
Kesin bir korunma yöntemi bulunmamakla birlikte, yaşam tarzında bazı değişiklikler riski azaltabilir:
Sebze, meyve ve tam tahıl ağırlıklı beslenmek
Doymuş yağ ve işlenmiş şeker tüketimini sınırlamak
Sağlıklı kiloyu korumak
Hamile kalmak ve emzirmek
Doğum kontrol haplarını kullanmak
Yüksek risk grubunda olanların düzenli jinekolojik kontrollerini aksatmaması
Yumurtalık kanseri belirtileri genellikle sinsi ilerler ve diğer hastalıklarla karışabilir. Karın boşluğunda büyümesi nedeniyle uzun süre fark edilmeyebilir. Ancak dikkat edilmesi gereken bazı bulgular şunlardır:
Karın ve kasıklarda ağrı
Karında şişlik veya dolgunluk hissi
Halsizlik ve yorgunluk
Bu belirtiler hissedildiğinde vakit kaybetmeden bir hekime başvurmak önemlidir.
Yumurtalık kanseri erken evrede fark edilemeyebildiği için genellikle ileri evrelerde tanı konur. Ne yazık ki hastalığın taramasına yönelik standart bir test bulunmamaktadır. Bu nedenle düzenli jinekolojik muayene erken tanı için kritik öneme sahiptir. Kesin tanı ise cerrahi yöntemle alınan doku örneklerinin histopatolojik incelemesi ile konulur.
Yumurtalık kanserinde tedavi çoğunlukla multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Jinekolojik onkoloji, tıbbi onkoloji ve diğer uzmanlık alanlarının bir arada çalışması başarıyı artırır. Tedavi planı hastalığın evresi, tümörün tipi ve hastanın genel durumu dikkate alınarak belirlenir.
Cerrahi tedavi:
Tümörün çıkarılması amaçlanır.
Tümörün kaynağı ve karın içindeki yaygınlığı belirlenir.
Cerrahi sonrası geride tümör kalmaması hedeflenir.
Kemoterapi:
Cerrahi sonrasında, hastanın durumuna ve tümör tipine göre kemoterapi uygulanabilir. Bu süreç, kanserin tekrar etme riskini azaltmayı hedefler.
Yumurtalık kanseri, sinsi ilerleyen ancak erken fark edildiğinde tedavi şansı yüksek bir hastalıktır. Risk faktörlerinin bilinmesi, düzenli kontroller ve multidisipliner tedavi yaklaşımı ile yaşam kalitesi korunabilir ve sağkalım oranları artırılabilir.