Moda devlerinin geçim ücreti sözleri uygulamada karşılık bulmadı

Moda markalarının geçim ücreti taahhütleri geride kaldı. Araştırmada markaların yalnızca yüzde 4’ü somut ilerleme bildirirken Türkiye’de ücret açığı yüzde 66’ya ulaştı.

Küresel moda sektöründe çalışanların yaşamlarını sürdürebilecekleri bir ücret almasına yönelik verilen sözler, uygulamada yeterli karşılık bulmuyor. 2026 yılına ilişkin uluslararası değerlendirmede, incelenen 110 markanın yalnızca yüzde 4’ünün geçim ücreti konusunda somut ilerleme kaydettiği ortaya çıktı. Kamuoyuna bu yönde taahhütte bulunan markaların oranı ise yüzde 32’de kaldı. Bulgular, sektörde açıklanan hedeflerle işçilerin çalışma koşulları arasında önemli bir fark bulunduğunu gösteriyor.
Türkiye’de ücret açığı yüzde 66
Hazır giyim sektöründe çalışanların gelirleri ile temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek ücret arasındaki fark, Türkiye’de de dikkat çekici boyutlara ulaştı. 2023-2025 döneminde yürütülen işçi araştırmalarına göre Türkiye’de ankete katılan çalışanların kazançları, hesaplanan geçim ücreti seviyesinin yüzde 66 altında kaldı.
Benzer araştırmalarda ücret açığı Pakistan’da yüzde 74, Bangladeş’te yüzde 73 ve Sırbistan’da yüzde 63 olarak ölçüldü. Bu oranların araştırmaya katılan işçilerin verilerini yansıttığı, ülkelerdeki bütün çalışanların ücret ortalamasını göstermediği belirtiliyor. Geçim ücreti, yasal asgari ücretten farklı olarak çalışanların ve ailelerinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek gelir düzeyini ifade ediyor.
Tedarik zincirinde ücret şeffaflığı sınırlı
Araştırmada markaların üretim tesisleri hakkındaki bilgileri paylaşma konusunda ücret verilerine kıyasla daha açık olduğu görüldü. İncelenen şirketlerin yüzde 41’i tedarik zincirindeki tesisleri kamuoyuna açıklarken, ücret seviyelerini paylaşanların oranı yalnızca yüzde 3 oldu. Bu durum, üretimin nerede gerçekleştirildiği bilinse bile çalışanların kazançlarının takip edilmesini zorlaştırıyor.
Şikâyet mekanizmalarında eksiklik var
İncelenen markaların dörtte birinde, çalışanların ücret ihlalleri ve iş yerindeki sorunları güvenli biçimde bildirebileceği kamuya açık bir mekanizmanın bulunmadığı belirtildi. Değerlendirmede bazı büyük moda markaları da geçim ücreti performansında düşük puan aldı.
Uzmanlar, taahhütlerin gerçek ücret artışlarına dönüşmesi için şirketlerin somut adımlar atması gerektiğine dikkat çekiyor. Sendikaların desteklenmesi, ücret müzakerelerinin güçlendirilmesi ve tedarik zincirindeki sorumluluğun artırılması, çalışanların koşullarının iyileştirilmesinde öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

İlgili HaberSezonun Moda Trendleriyle Şıklığınızı Yenileyin