Hamilelikte beslenme: Hangi gıdalardan kaçınılmalı, tabakta neler olmalı?
Gebelikte amaç iki kişilik yemek değil, nitelikli ve güvenli beslenmektir. Enfeksiyon riski taşıyan gıdaları, kafein ve balık tüketiminde dikkat edilecekleri ve dengeli tabak önerilerini derledik.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
Gebelikte amaç iki kişilik yemek değil, nitelikli ve güvenli beslenmektir. Enfeksiyon riski taşıyan gıdaları, kafein ve balık tüketiminde dikkat edilecekleri ve dengeli tabak önerilerini derledik.
Gebelikte sağlıklı beslenmenin iki ayağı vardır: Besin çeşitliliğini artırmak ve enfeksiyon riski taşıyan gıdalardan uzak durmak. Çiğ ya da az pişmiş et, çiğ yumurta, pastörize edilmemiş süt ve bu sütten yapılan peynirler, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler, cıva düzeyi yüksek olabilen bazı büyük balıklar ve alkol, kaçınılması önerilen başlıca gruplardır.
Bu yazı, gebeliği trimester trimester anlattığımız rehberin beslenme bölümünü genişletiyor. Burada verilen bilgiler geneldir; diyabet, çölyak, vejetaryen beslenme ya da kansızlık gibi durumlarda kişisel planı hekiminiz ve diyetisyeninizle yapmalısınız.
Kaçınılması önerilen gıdalar ve nedenleri
| Gıda | Neden dikkat? | Güvenli alternatif |
|---|---|---|
| Çiğ ya da az pişmiş et, çiğ köfte (etli), tartar | Toksoplazma ve bakteri riski | İçi tamamen pişmiş, pembeliği kalmamış et |
| Çiğ ya da az pişmiş yumurta, ev yapımı mayonez | Salmonella riski | Sarısı ve beyazı katılaşana kadar pişmiş yumurta |
| Pastörize edilmemiş süt ve bu sütten peynirler | Listeria gibi bakteriler | Pastörize süt ve pastörize sütten yapılmış peynirler |
| Çiğ deniz ürünleri (suşi, çiğ istiridye) | Bakteri ve parazit riski | İyice pişmiş balık ve deniz ürünleri |
| Kılıç balığı, köpekbalığı gibi büyük yırtıcı balıklar | Cıva birikimi | Hamsi, sardalya, somon gibi küçük ya da düşük cıvalı balıklar |
| Soğuk tüketilen şarküteri ürünleri | Listeria riski | Buharı çıkana kadar ısıtılmış ürünler |
| Yıkanmamış sebze ve meyve, filizler | Toprak kaynaklı enfeksiyonlar | Bol suyla iyice yıkanmış ürünler |
| Alkol | Gebelikte güvenli bir miktarı bilinmiyor | Alkolsüz içecekler |
Karaciğer ve A vitamini
Karaciğer ve karaciğer ürünleri A vitamini açısından çok zengindir. Gebelikte yüksek miktarda A vitamini alımı istenmediği için bu gıdaların ne sıklıkla tüketileceğini hekiminize sormanız iyi olur. Aynı nedenle A vitamini içeren takviyeleri de hekim önerisi olmadan kullanmayın.
Kafein ne kadar olmalı?
Kahve, çay, kola, enerji içecekleri ve çikolata kafein içerir. Birçok sağlık kuruluşu gebelikte günlük kafein alımının yaklaşık 200 miligramı aşmamasını önerir; ancak bir fincan kahve ya da bardak çaydaki kafein miktarı, demleme şekline ve fincan boyutuna göre büyük farklılık gösterir. Bu nedenle bardak sayısından çok genel bir sınırlama yaklaşımı benimsemek ve kendi tüketiminizi hekiminizle konuşmak en doğrusudur. Enerji içecekleri ise yüksek kafein ve başka uyarıcılar içerebileceği için gebelikte önerilmez.
Tabakta neler olmalı?
Gebelikte enerji ihtiyacı özellikle ikinci ve üçüncü trimesterde bir miktar artar; ancak bu "iki kişilik yemek" anlamına gelmez. Önemli olan her öğünde farklı besin gruplarını bir araya getirmektir.
- Sebze ve meyve: Her öğünde renkli seçenekler; lif kabızlığa karşı da yardımcıdır.
- Tam tahıllar: Bulgur, yulaf, tam buğday ekmeği gibi.
- Protein: İyi pişmiş et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller.
- Süt ve süt ürünleri: Pastörize süt, yoğurt, ayran ve peynir.
- Sağlıklı yağlar: Zeytinyağı, ceviz, fındık gibi ölçülü porsiyonlarla.
- Su: Gün boyu yeterli sıvı tüketimi; idrar renginin açık olması pratik bir göstergedir.
Öğünleri planlarken tabağı bölümlere ayıran dengeli tabak yöntemi işinizi kolaylaştırabilir. Kurubaklagilleri doğru pişirmek için bakliyatları ıslatma ve pişirme sürelerine de göz atabilirsiniz.
Takviyeler hakkında
Folik asit, demir, D vitamini ve iyot gibi besin öğeleri gebelikte sıkça gündeme gelir. Türkiye'de gebelere bazı takviyeler sağlık kuruluşları aracılığıyla önerilmektedir. Ancak hangi takviyeye ihtiyacınız olduğu, ne kadar ve ne zamana kadar kullanacağınız kan değerlerinize ve sağlık durumunuza göre değişir. Takviye seçimini ve dozunu yalnızca hekiminiz belirlemelidir; "doğal" ya da "bitkisel" etiketli ürünler dahil hiçbir takviyeyi kendi kendinize başlamayın.
Dışarıda yemek yerken
Restoran ve kafelerde etin ve yumurtanın iyice pişmiş olmasını istemek, açık büfelerde uzun süre oda sıcaklığında bekleyen yemeklerden kaçınmak ve peynirin pastörize sütten yapılıp yapılmadığını sormak, dışarıda yemek yerken atılabilecek basit adımlardır.
Mutfakta gıda güvenliği kuralları
- Çiğ et ile pişmiş gıdalar ve salata malzemeleri için ayrı kesme tahtaları kullanın.
- Çiğ etle temas eden eller, bıçaklar ve tezgâhları sıcak su ve deterjanla yıkayın.
- Sebze ve meyveleri bol suyla yıkayın, toprak kalıntılarını iyice temizleyin.
- Artan yemekleri hızla soğutup buzdolabına kaldırın ve tekrar ısıtırken buharı çıkana kadar ısıtın. Dondurma ve çözdürme kuralları için yemekleri güvenle dondurma ve çözdürme yazımıza bakabilirsiniz.
- Bahçe işi yaparken eldiven takın; kedi kumunu mümkünse başkası temizlesin, temizlemeniz gerekiyorsa eldiven kullanıp ardından ellerinizi yıkayın.
Bulantı ve iştahsızlık dönemlerinde
İlk trimesterde bulantı, dengeli beslenme planını zorlaştırabilir. Bu dönemde tolere edebildiğiniz sade yiyeceklerle küçük öğünler yapmak yeterlidir; bulantı azaldıkça çeşitliliği artırabilirsiniz. Bu konudaki pratik önerileri gebelik bulantısına karşı günlük düzenlemeler yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Gebelikte balık yemek güvenli mi?
İyice pişmiş, cıva düzeyi düşük balıklar dengeli beslenmenin bir parçası olabilir ve değerli besin öğeleri içerir. Hangi balıktan ne sıklıkla tüketebileceğinizi hekiminize ya da diyetisyeninize danışın.
Bitki çayları içilebilir mi?
Her bitki çayı gebelikte güvenli değildir ve bazılarının etkileri yeterince araştırılmamıştır. İçmek istediğiniz bitki çaylarını önceden hekiminize ya da eczacınıza sorun.
Canım sürekli tatlı istiyor, ne yapmalıyım?
Gebelikte iştah ve istekler değişebilir. Tatlı isteğini meyve, yoğurt ya da süt bazlı hafif tatlılarla dengelemek mümkündür. Gebelik şekeri taraması ve kilo takibi açısından aşırı tüketimden kaçının.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Kadın, 2024 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler




Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.



