IBAN ile Para Transferinin Riskleri
Uygulamamızı yükleyerek, en güncel haberleri cebinize taşıyabilirsiniz.
Son zamanlarda vatandaşların ödemelerinde sıkça başvurduğu IBAN aracılığıyla para transferleri, bazı olumsuzlukları da beraberinde getiriyor.
Kredi kartı komisyonlarından kaçınmak ya da fiş ve fatura düzenlememek amacıyla müşterilerden IBAN üzerinden tahsilat yapmak isteyen bazı işletmeler, alıcılar açısından risk oluşturabiliyor.
Gönderilen para ile ilişkili IBAN'ın suç gelirleri riski ya da başka sebeplerle izleniyor olması, o hesaba para gönderen kişi için hukuki sorunlar yaratabilir.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN ile para göndermenin hukuki bir işlem olduğunu vurguladı.
Açıklama kısmına gönderim sebebinin yazılmasının, yanlış anlamaların önüne geçebileceğini belirten Değirmenci, "Transferle elde edilen gelir vergilendirme açısından önemli. Eğer IBAN üzerinden gönderim bir sözleşme kapsamında ise, bu durumun kaydedilmesi gerekir." ifadesini kullandı.
Hukuki Sonuçlar ve Uyarılar
Değirmenci, IBAN ile gönderilen paranın hesap sahibi açısından bazı sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarılarda bulundu ve şunları ekledi:
"IBAN'ına para gönderilen kişi açısından, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereği şüpheli işlem bildirimi için hesapların izlenmesi gerekebilir. Bu durum, bankaların bildirimleri ile Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takip edilebilir. IBAN'a gönderilen paraların kaynağı suç geliri olmasa bile, suç veya terör örgütleri tarafından kullanılan hesaplardan gelen paralar, ilgili kişi açısından bu örgütle bağlantılı olduğu yönünde şüphe oluşturabilir. Para gönderilen IBAN'ın suç örgütü tarafından izlenen bir hesap olması halinde, bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemeldir. Ancak, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanı kapsamında yapılan incelemelerde, tek seferlik gönderimlerden ziyade sürekli bir örgütlenme durumu daha önemlidir."
Tacir ya da esnafın IBAN'larına yapılan ödemelerde, alınan mal veya hizmetin belirtilmesinin önemine dikkat çeken Değirmenci, "Para gönderimi sürekli olacaksa, mutlaka mal ve hizmet alımına dair notun düşülmesi, gelecekteki ihtilafları önleyecektir." şeklinde konuştu.
Kayıt Dışılık ve Yasal Sorumluluklar
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, ekonomideki temel sorunlardan birinin kayıt dışılık olduğunu vurgulayarak, bu konuda dijital uygulamalar ve denetim süreçlerinin önemli katkı sağladığını belirtti.
Çolak, IBAN ile yapılan para transferlerinde yasal sorumluluk altına girmemek için dikkat edilmesi gereken kritik unsurlara dikkat çekti. "Bir işletmeden mal ve hizmet alıyorsanız, ödeme yaparken işletme sahibinin ya da çalışanının bireysel IBAN'ı yerine, işletmenin kayıtlı banka hesabına ait IBAN'ı kullanmaya özen gösterilmelidir." şeklinde ifade etti.
Ayrıca, alıcıların IBAN transferlerinde alım ve satıma konu olan işlemi kısaca belirtmesinin önemine değinen Çolak, "Örneğin, 'araç tamir karşılığı', 'X konutun satış tutarı', 'Y plakalı aracın kaporası', 'özel ders bedeli', 'taksi ücreti' gibi açıklamalar yapılarak ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabileceğini" dile getirdi.
Çolak, IBAN ile yapılan para transferlerinin gerekçelendirilmediği takdirde mali ve hukuki açıdan ciddi sorunlara yol açabileceğini belirterek, "Ticari bir faaliyet göstermeyen, bireysel işlemlere dayanan borç ve alacaklar ile hibe gibi ödemeler dışında, hesaba gelen yüksek tutarlı ve düzenli para transferleri, vergi denetimleri sırasında ticari nitelik taşıdığı tespit edildiğinde, kayıt dışı gelir olarak cezalı vergilendirmeye tabi tutulabilir." bilgisini verdi.
Kaynağı belirsiz ve yüksek tutarlı işlemlerle ilgili suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçuyla bağlantılı olabileceğine dair şüphelerin ortaya çıkması durumunda, banka hesaplarına ve mal varlıklarına el konulabileceğini, adli soruşturma ve kovuşturma yapılabileceğini belirten Çolak, "İleride mağduriyet yaşamamak için yapılan IBAN transferlerine açıklama yazmak, bilmediği ve teyit etmediği IBAN'ları kullanmamak, mal ve hizmet alındığı işletme unvanları ile IBAN eşleşmesine dikkat etmek ve ödemelere karşı yasal belge talep etmek önemlidir." dedi.
Mal ve hizmet sunan bireyler veya işletmelerin, zaman zaman nakit veya kartla ödeme yerine IBAN üzerinden para transferi talep ettiğine dikkat çeken Çolak, bu durumun yaygınlığını vurguladı.
