Arkeologlardan Tepki: Kaya Anıtları Tahrip Ediliyor
Anadolu'da binlerce yıldır varlığını sürdüren kaya anıtlarının tahribatına ve bu duruma karşı hiçbir tedbir alınmamasına arkeologlar tepki gösteriyor.
Arkeologlar Derneği Genel Başkanı Bülent Türkmen, Kültür Bakanlığı'nın sorumluluklarını yerine getirmediğini belirterek, her geçen gün yeni kanun değişiklikleriyle kültürel ve doğal miras alanlarının imara açıldığını, maden şirketlerine peşkeş çekildiğini ve bu durumun sermayenin çıkarları doğrultusunda gerçekleştiğini vurguluyor.
Kültürel Mirasın Korunması Gerekiyor
Karabel Hitit Kaya Anıtı ve Aslankaya Frig Anıtı, bugüne kadar korunmuş olmasına rağmen, kültürel mirasın korunmasına dair bilincin geliştiği varsayılan bir dönemde tahrip edilmesi üzüntü verici. Tahribat, talan ve yağma olayları sadece bu iki anıtta değil, ülkenin pek çok yerinde görülmektedir. Bu durum, sadece kaçakçılık ve vandallıkla açıklanamaz; çünkü ülkemizde kültürel mirasın korunması için bir eğitim müfredatı, gerekli koruma önlemleri veya bu konuya yönelik bir çaba mevcut değil. Aksine, var olan koruma yasaları uygulanmadığı gibi, sürekli olarak yeni kanun değişiklikleriyle bu alanlar imara açılmakta ve maden şirketlerine teslim edilmektedir. Bu tür tahribatların sadece definecilik veya vandallıkla açıklanması, asıl sorumluların sorumluluklarını göz ardı etmek anlamına geliyor.
Türkiye'nin arkeolojide altın çağını yaşadığına dair açıklamalar yapılıyor; ancak biz daha önce, Türkiye'nin “talan çağını” yaşadığını ifade etmiştik. Yaşanan bu olaylar, bu durumu açık bir şekilde gözler önüne seriyor.
Yelbeyi Kaya Mezarı ve Tahribatı
Kültürel ve doğal mirası izleme platformu başkanı olan arkeolog, Anadolu'daki kaya anıtlarındaki defineci tahribatının en acı örneklerinden birinin Konya'nın Bozkır ilçesindeki Yelbeyi Kaya Mezarı olduğunu belirtiyor.
Antik İsauria bölgesinde, Göksu (Kalykadnos) nehrinin kaynaklarının bulunduğu alandaki bu eser, 1884 yılında Sterret tarafından “Akkale Kaya Mezarı” olarak detaylı bir biçimde tanımlanmış, 1953'te ise Kurt Bittel tarafından “Bozkır Yelbeyi Kaya Mezarı” adıyla tek bir fotoğrafla yayımlanmıştır. Ön ve yan yüzeyleri insan ve hayvan kabartmalarıyla süslenmiş olan bu kaya mezarı, üst katında iki pencere ve alt katta bir kapı bulunan iki katlı bir yapı cephesi şeklinde tasarlanmıştır. Kapının sol tarafında, sağ elinde uzun bir mızrak, belinde kılıcı bulunan zırhlı ve pelerinli bir atlı savaşçı kabartması yer almakta, atının ayakları altında ise biri yerde, diğeri elleri arkadan bağlı iki insan figürü bulunmaktadır. Alanın geri kalan kısmı ise ustaca betimlenmiş dağ keçisi tasvirleriyle doludur. Ne yazık ki bu eşsiz eser de defineciler tarafından tahrip edilmiştir.
