Son dönemde sosyal medyada yayılan “az pişmiş et” trendi ve mutfakta yapılan basit hatalar, gıda kaynaklı sağlık sorunlarını artırıyor.
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Akif Şen, gıda güvenliğiyle ilgili sıkça yapılan yanlışları açıkladı. Uzman, bazı toksinlerin pişirme sırasında bile yok olmadığını belirterek özellikle baharatlar ve kuru gıdalarda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Tavuk ve Ayranda Soğuk Zincir Önemli
Gıda zehirlenmelerine en çok yol açan bakteriler arasında Salmonella, Bacillus cereus ve Clostridium botulinum yer alıyor. Doç. Dr. Şen, bu bakterilerin ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme neden olabileceğini belirtti.
Özellikle sıcak yaz günlerinde veya mutfakta uzun süre dışarıda bırakılan tavuk ve ayran, bakteriler için ideal üreme ortamı oluşturuyor. Şen, ürünlerin işlenmeye başlandığı andan itibaren 1–4 derece arasında saklanması gerektiğini, aksi halde toksin üretiminin hızla başlayacağını söyledi.
“Pişirdim Geçtim” Yanılgısı
Vatandaşların en çok yanıldığı nokta, yüksek ateşin tüm mikropları yok edeceği inancı. Şen, bazı mikroorganizmaların ısı ile öldürülebildiğini ama toksinlerin ısıya dayanıklı olduğunu ifade etti.
Özellikle baharat ve kuru gıdalarda riskin yüksek olduğunu belirten Şen, şöyle konuştu:
"Toksin üretmiş mikroorganizmalar pişirme ile yok edilemez. Geleneksel kurutma yöntemleri önemli ama yağmur ve güneşe maruz kalan ürünlerde küf oluşur. Bu küflerin ürettiği toksinler küçük analizlerle tespit edilemez ve ciddi gıda zehirlenmelerine yol açabilir."
Az Pişmiş Et Riski
Restoranlarda sıkça tercih edilen “az pişmiş et” isteği de sağlık açısından risk taşıyor. Şen, etin kesim anında steril olduğunu, ancak işleme sırasında bıçak, tezgah ve insan temasından bakterilerin bulaşabileceğini söyledi.
"Eti yeterince pişirmezsek, içerideki mikroorganizmalar ölmez ve kalıcı sağlık sorunları kaçınılmaz olur."
Yeşilliklerde ve Gıda İşçilerinde Hijyen
Toprağa yakın yetişen maydanoz gibi sebzelerin sadece suyla yıkanmasının yeterli olmadığını belirten uzman, klor veya ev ortamında sirke ile dezenfekte edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca gıda çalışanlarının hijyeninin büyük önem taşıdığını, portör ve denetimlerin sıklaştırılması gerektiğini sözlerine ekledi.
Bu uyarılardan sonra, mutfaktaki alışkanlıkların gözden geçirilmesi ve gıda güvenliğine daha fazla dikkat edilmesi gerektiği bir kez daha ortaya çıktı.
