ABD’nin İran’a Saldırılarında Türkiye Nerede Durdu? | ‘Söylemle Pratik Arasında Ciddi Mesafe Var’

Burak Gürel, ABD-İran savaşı sonrası ortaya çıkan küresel güç dengelerini değerlendirerek Türkiye’nin dış politika söylemi ile uygulamaları arasında belirgin bir uyumsuzluk bulunduğunu söyledi. Gürel’e göre Ankara’nın “çok boyutlu dış politika” ve “stratejik özerklik” vurguları, somut adımlarla tam olarak örtüşmüyor.

Analizde, ABD hegemonyasının 2008 sonrası ciddi bir çözülme sürecine girdiği ve küresel sistemin “hegemonyasız tahakküm” dönemine evrildiği ifade ediliyor. Bu süreçte Çin’in ekonomik ve teknolojik yükselişine rağmen küresel liderlik kapasitesinin sınırlı kaldığı, Rusya’nın ise askeri ve ekonomik açıdan dar bir hareket alanına sahip olduğu belirtiliyor.

Gürel, bu yeni dengeler içinde Küresel Güney ülkelerinin manevra alanının sanıldığı kadar geniş olmadığını vurgulayarak, Türkiye’nin de bu çerçevede Batı ile ilişkilerini temel belirleyici olarak sürdürdüğünü ifade ediyor. Türkiye’nin dış finansman ihtiyacı, ihracat yapısı ve NATO ile kurumsal bağlarının, Batı dışı alternatiflerle denge kurma iddialarını sınırlandırdığı dile getiriliyor.

NATO ile ilişkilerin Türkiye’nin jeopolitik konumunda belirleyici olmaya devam ettiğini söyleyen Gürel, savunma sanayi projeleri ve büyük çaplı askeri sistemlerde yaşanan örneklerin de bu bağımlılığı gösterdiğini belirtiyor.

Analizde ayrıca Türkiye’nin İran, Rusya ve Çin ile artan temaslarına rağmen Batı ile ekonomik bağlarının çok daha güçlü olduğu, bu nedenle “denge politikası” söyleminin pratikte sınırlı kaldığı ifade ediliyor. Gürel’e göre mevcut tablo, Türkiye’nin bölgesel iddia ve söylemlerine karşın yapısal olarak Batı merkezli bir sistem içinde hareket etmeyi sürdürdüğünü gösteriyor.