Ailede Kanser Öyküsü Olanlar Dikkat! Erken Tarama Hayat Kurtarıyor

Kalıtsal kanserler, çevresel ve yaşam tarzı etkilerinin yanı sıra genetik yatkınlıkla da ortaya çıkabiliyor. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Okan Kuzhan, her 10 kanserden yaklaşık birinin kalıtsal olduğunu belirterek, ailesinde kanser öyküsü bulunan kişilerin kişisel risk değerlendirmesi yaptırmasının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Erken tanı, birçok kanser türünde tedavi şansını artırıyor ve bazı türleri önleyebiliyor.

Kalıtsal risk taşıyan bireylerde taramalar genellikle daha erken yaşta başlatılıyor ve daha sık aralıklarla yapılıyor. Örneğin, birinci derece akrabasında meme kanseri bulunan kadınlarda tarama 30–35 yaş arası başlarken, kolon kanseri riski olanlarda tarama en erken vaka yaşından 10 yıl önce başlıyor. Prostat, akciğer ve mide kanseri taramaları da aile öyküsüne göre kişiselleştiriliyor.

Kalıtsal kanser riskini gösteren başlıca işaretler arasında, aynı ailede birden fazla kanser vakası, 35 yaşından önce kanser görülmesi, çift taraflı kanserler, aynı kişide farklı kanser türleri ve nadir tümörlerin varlığı bulunuyor. Ancak her aile öyküsü mutlaka genetik yatkınlık anlamına gelmiyor; çevresel faktörler de risk oluşturabiliyor.

Prof. Dr. Kuzhan, genetik danışmanlık ve uygun tarama programlarının, riskli bireylerin sağlığını korumada kritik rol oynadığını belirtiyor. Ailede kanser öyküsü olanlar, taramaları ertelememeli ve kişisel risk durumuna uygun planlama yapmalıdır. Bu adım, kanserle mücadelede erken tanının önemini ortaya koyuyor.