Dismenore, adet döngüsü sırasında rahim kasılmalarının neden olduğu orta veya şiddetli ağrılı adet sancısıdır. Genellikle alt karın bölgesinde yoğunlaşan bu kramplar, bel, kalça ve bacaklara yayılabilir; mide bulantısı, baş ağrısı, halsizlik ve sindirim sorunları gibi eşlik eden belirtiler de görülebilir. Dismenore, primer ve sekonder olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır.
Primer dismenore, herhangi bir yapısal soruna bağlı olmaksızın prostaglandinlerin neden olduğu doğal rahim kasılmaları sonucu ortaya çıkar ve genellikle ergenlik sonrası başlar. Sekonder dismenore ise endometriozis, adenomyozis, miyomlar veya pelvik enfeksiyonlar gibi altta yatan sağlık sorunlarından kaynaklanır ve ağrı daha uzun sürebilir.
Tanı süreci, ayrıntılı hasta öyküsü, pelvik muayene, ultrason ve gerekirse MR veya laparoskopi ile yapılır. Risk faktörleri arasında genç yaş, yoğun kanama, erken menarş, aile öyküsü ve sigara kullanımı öne çıkar.
Dismenoreyi hafifletmek için sıcak uygulamalar, hafif egzersizler, beslenme düzenlemesi, bitki çayları ve stres yönetimi etkili yöntemlerdir. Medikal tedavide non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar ve hormonal düzenleyiciler kullanılır; sekonder dismenore durumunda cerrahi müdahale gerekebilir.
Şiddetli, uzun süren veya günlük yaşamı kısıtlayan sancılarda jinekoloğa başvurmak kritik öneme sahiptir. Dismenore, doğru yönetimle kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi korunabilir.
