Adet öncesi sendrom (PMS) belirtileri nelerdir? Bu dönemi kolaylaştıran yaşam önerileri

Adetten günler önce başlayan şişkinlik, gerginlik ve yorgunluk birçok kadının tanıdığı bir tablo. PMS'in fiziksel ve duygusal belirtilerini, belirti takibinin neden önemli olduğunu ve hekime ne zaman başvurulacağını anlattık.

Adet öncesi sendrom (PMS), adet kanamasından önceki günlerde ortaya çıkan ve kanama başladıktan kısa süre sonra azalan fiziksel ve duygusal belirtilerin genel adıdır. En sık görülen belirtiler arasında karında şişkinlik, göğüslerde hassasiyet, baş ağrısı, yorgunluk, iştah değişiklikleri, sinirlilik, ani duygu değişimleri ve uyku düzeninde bozulma sayılabilir. Belirtilerin türü ve şiddeti kişiden kişiye, hatta aydan aya değişebilir.

PMS belirtileri ne zaman başlar?

PMS belirtileri genellikle adet döngüsünün ikinci yarısında, yani yumurtlamadan sonraki dönemde ve çoğunlukla adetten birkaç gün ile iki hafta önce başlar. Belirleyici özellik, belirtilerin her döngüde benzer zamanda ortaya çıkması ve kanamanın başlamasıyla birlikte ya da birkaç gün içinde hafiflemesidir. Ayın her döneminde süren şikâyetler PMS'ten farklı bir nedene işaret edebilir.

Fiziksel belirtiler nelerdir?

• Karında şişkinlik ve gaz
• Göğüslerde dolgunluk ve hassasiyet
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları, bel ağrısı
• Yorgunluk ve halsizlik
• Tatlı ya da tuzlu yiyeceklere karşı artan istek
• Ciltte sivilcelenme
• Kabızlık ya da ishal gibi sindirim değişiklikleri

Duygusal belirtiler nelerdir?

• Sinirlilik ve sabırsızlık
• Ani duygu değişimleri, ağlama isteği
• Gerginlik ve kaygı
• Odaklanmada güçlük
• Uykusuzluk ya da fazla uyuma isteği
• Sosyal ortamlardan uzaklaşma isteği

Belirtileri takip etmek neden önemli?

Birkaç döngü boyunca belirtileri bir takvime ya da telefon uygulamasına not etmek iki açıdan yarar sağlar. Birincisi, belirtilerin gerçekten adet döngüsüyle bağlantılı olup olmadığını görmenizi sağlar. İkincisi, hekime başvurduğunuzda tabloyu net biçimde anlatabilmenize yardım eder. Not alırken belirtinin türünü, hangi gün başladığını, ne kadar sürdüğünü ve günlük işlerinizi ne ölçüde etkilediğini yazmak yeterlidir.

PMS dönemini kolaylaştırmak için neler yapılabilir?

Aşağıdaki yaşam alışkanlıkları birçok kişi tarafından genel iyilik hâlini destekleyen öneriler olarak paylaşılır. Her bireyde aynı etkiyi göstermeyebilir:

• Düzenli hareket: Yürüyüş, yüzme ya da hafif egzersizler gibi düzenli fiziksel aktivite.
• Dengeli beslenme: Sık ve küçük öğünler, sebze, meyve ve tam tahıllardan zengin bir beslenme; tuz, kafein ve alkolü sınırlamak.
• Uyku düzeni: Her gün benzer saatlerde yatıp kalkmak.
• Stresle baş etme: Nefes egzersizleri, esneme ya da sizi rahatlatan hobiler.
• Planlama: Belirtilerin yoğunlaştığı günleri bildiğinizde, mümkünse yoğun iş ve sosyal programları bu günlerin dışına almak.

Ağrı kesici, takviye ya da başka bir ilaç kullanmayı düşünüyorsanız bunu mutlaka hekiminize danışın.

Hangi durumlarda hekime başvurulmalı?

Belirtiler iş, okul ya da ilişkilerinizi belirgin biçimde etkiliyorsa, her döngüde giderek ağırlaşıyorsa ya da yoğun umutsuzluk, öfke ve kaygı yaşıyorsanız bir kadın hastalıkları uzmanına ya da aile hekiminize başvurmanız önerilir. PMS'in daha ağır bir biçimi olan ve ayrıca değerlendirilmesi gereken adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) da bu durumlarda akla gelebilir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden acil yardım almanız gerekir.

Sıkça sorulan sorular

PMS ile hamilelik belirtileri karışabilir mi?

Göğüs hassasiyeti ve yorgunluk gibi bazı belirtiler benzer olabilir. Adet gecikmişse gebelik testi yapmak ve gerekirse hekime danışmak en net yoldur.

PMS yaşla birlikte değişir mi?

Belirtiler hayatın farklı dönemlerinde değişkenlik gösterebilir. Menopoz öncesi dönemde döngüler düzensizleşebildiği için belirtilerin zamanlaması da farklılaşabilir; yeni ortaya çıkan şikâyetleri hekimle paylaşmak gerekir.

PMS her kadında görülür mü?

Hayır. Adet öncesinde hafif değişiklikler fark etmek yaygındır, ancak belirtilerin şiddeti kişiden kişiye çok farklıdır ve bazı kadınlar belirgin bir şikâyet yaşamaz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hekime danışmadan uygulanmamalıdır.

İlgili HaberKemik erimesini (osteoporoz) önlemek için yaşam önerileri: Beslenme, egzersiz ve alışkanlıklar