B12 eksikliği belirtileri: Yorgunluk, uyuşma ve unutkanlık ne zaman uyarı işaretidir?

B12 vitamini eksikliği yavaş gelişir ve belirtileri başka sorunlarla kolayca karışabilir. Sık görülen belirtileri, risk gruplarını, B12 açısından zengin besinleri ve neden kan tahliliyle değerlendirme yapılması gerektiğini anlattık.

B12 vitamini eksikliğinin sık görülen belirtileri arasında yorgunluk, halsizlik, cilt solukluğu, el ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma, denge sorunları, unutkanlık ve dikkat dağınıklığı, ruh hâlinde değişiklikler ile ağızda ve dilde yara ya da hassasiyet sayılabilir. Bu belirtiler pek çok farklı durumda da görülebildiği için eksikliğin varlığı ancak hekimin istediği kan tahlilleriyle anlaşılabilir.

B12 vitamini ne işe yarar?

B12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin yapımında, sinir sisteminin sağlıklı çalışmasında ve DNA sentezinde görev alır. Vücut B12'yi depolayabildiği için eksiklik genellikle yavaş gelişir; belirtilerin ortaya çıkması uzun zaman alabilir. Bu da belirtilerin yorgunluk ya da stres gibi başka nedenlere bağlanmasına yol açabilir.

B12 eksikliği belirtileri nelerdir?

Belirtiler genel olarak iki grupta toplanabilir:

• Kan tablosuyla ilişkili belirtiler: Yorgunluk, halsizlik, çabuk nefes nefese kalma, çarpıntı, solukluk.
• Sinir sistemiyle ilişkili belirtiler: El ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yürürken dengesizlik, unutkanlık, odaklanma güçlüğü, ruh hâlinde değişiklik.
• Diğer belirtiler: Dilde kızarıklık ve hassasiyet, ağız içinde yaralar, iştahsızlık.

Sinir sistemiyle ilgili belirtiler, uzun süre fark edilmeyen eksikliklerde kalıcı hâle gelebileceği için bu tür şikâyetlerde değerlendirmeyi geciktirmemek önemlidir.

B12 eksikliği kimlerde daha sık görülür?

• Vegan ve vejetaryenler: B12 doğal olarak büyük ölçüde hayvansal besinlerde bulunduğu için hayvansal ürün tüketmeyenler risk altındadır.
• İleri yaştakiler: Yaşla birlikte midede B12 emilimi azalabilir.
• Mide ve bağırsak sorunu olanlar: Mide ya da bağırsak ameliyatı geçirenler ve emilimi etkileyen bazı sindirim sistemi hastalıkları olanlar.
• Pernisiyöz anemisi olanlar: Bu otoimmün durumda vücut, B12'nin emilimi için gereken intrinsik faktörü üretemez.
• Bazı ilaçları uzun süre kullananlar: Uzun süreli bazı ilaç tedavileri B12 düzeyini etkileyebilir; bu konuyu hekiminizle konuşabilirsiniz.
• Gebelik ve emzirme dönemindekiler: Bu dönemde vitamin ihtiyaçları hekim takibinde değerlendirilir.

B12 vitamini hangi besinlerde bulunur?

B12'nin başlıca kaynakları hayvansal besinlerdir:

• Kırmızı et, tavuk ve hindi
• Karaciğer gibi sakatatlar
• Balık ve midye gibi kabuklu deniz ürünleri
• Yumurta
• Süt, yoğurt ve peynir

Bitkisel beslenenler için B12 ile zenginleştirilmiş bazı kahvaltılık gevrekler, bitkisel sütler ve besin mayası seçenek olabilir. Zenginleştirilmiş ürünlerde etiketi kontrol etmek gerekir.

B12 eksikliği nasıl anlaşılır?

B12 düzeyi kan tahliliyle ölçülür. Hekim gerek gördüğünde tam kan sayımı ve başka testler de isteyebilir. Eksiklik saptanırsa nedenin araştırılması önemlidir; çünkü beslenmeye bağlı eksiklik ile emilim sorununa bağlı eksiklik farklı biçimlerde ele alınır. Takviyenin şekli, dozu ve süresine hekim karar verir. Belirtilere bakarak kendi kendine takviye başlamak, altta yatan nedenin gözden kaçmasına yol açabilir.

Sıkça sorulan sorular

B12 eksikliği saç dökülmesi yapar mı?

Saç dökülmesinin çok sayıda nedeni vardır. Vitamin eksiklikleri bunlar arasında değerlendirilebilir; ancak nedeni anlamak için hekim muayenesi ve gerekli tahliller gerekir.

Vegan beslenenler B12'yi nasıl karşılar?

Zenginleştirilmiş besinler ve hekim önerisiyle kullanılan takviyeler sık başvurulan yollardır. Düzenli aralıklarla kan düzeyinin kontrol ettirilmesi önerilir.

B12 eksikliği ile demir eksikliği aynı şey mi?

Hayır. İkisi de kansızlığa ve yorgunluğa yol açabilir, ancak farklı vitamin ve minerallerin eksikliğidir ve ayrı testlerle değerlendirilir.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hekime danışmadan uygulanmamalıdır.

İlgili HaberKemik erimesini (osteoporoz) önlemek için yaşam önerileri: Beslenme, egzersiz ve alışkanlıklar